legalforms
Blog
Zacznij
Dzierżawa

Umowa dzierżawy – wzór 2026, omówienie i kluczowe klauzule

7 min czytaniaAktualizacja: 13 kwietnia 2026
Stwórz umowęZobacz wzór i szablon umowy
Strona główna/Blog/Dzierżawa/Umowa dzierżawy – wzór 2026, omówienie i kluczowe klauzule

Czym jest umowa dzierżawy?

Umowa dzierżawy (art. 693–709 KC) to umowa, na mocy której wydzierżawiający oddaje dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków (dochodów) przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu czynsz. Kluczowa różnica wobec najmu: dzierżawca nie tylko używa przedmiotu, ale może czerpać z niego korzyści gospodarcze — np. uprawiać ziemię, prowadzić sklep, pobierać czynsze od podnajemców.

Dzierżawa vs najem – tabela różnic

CechaNajemDzierżawa
PrzedmiotLokal, budynek, rzeczGospodarstwo, grunt, firma
CelUżywanie rzeczyUżywanie i pobieranie pożytków
OkresOgraniczony ustawowoDłuższe okresy (do 30 lat)
WypowiedzenieKrótsze (miesięczne)Dłuższe (półroczne/roczne)

To fundament dzierżawy. Pożytkami mogą być pożytki naturalne (np. płody rolne z pola, owoce z sadu) lub pożytki cywilne (np. dochody z wynajętych pokoi w dzierżawionym hotelu). Jeśli umowa nie daje prawa do pożytków, mamy do czynienia z najmem, a nie dzierżawą. Przeczytaj też: Dzierżawa a najem – różnice, które musisz znać przed podpisaniem

Czynsz dzierżawny – formy zapłaty

Czynsz w dzierżawie nie musi być określony kwotowo. Może to być ułamek plonów (np. 10% zebranych zbóż) lub udział w zyskach z przedsiębiorstwa. Warto jednak dodać zapis o minimalnym czynszu gwarantowanym, aby wydzierżawiający nie został bez dochodu w przypadku słabych wyników dzierżawcy.

  • Dzierżawa gruntów rolnych — specyfika okresów wypowiedzenia
  • Dzierżawa przedsiębiorstwa — konieczność formy z podpisem notarialnie poświadczonym
  • Obowiązek konserwacji przedmiotu dzierżawy
  • Prawo pierwokupu przy dzierżawie rolnej powyżej 3 lat

Konserwacja i naprawy w dzierżawie

Dzierżawca ma obowiązek wykonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. W przypadku dzierżawy maszyn lub budynków, koszty bieżącej eksploatacji i drobnych remontów w całości obciążają dzierżawcę, chyba że strony umówią się inaczej.

Okresy wypowiedzenia dzierżawy rolnej

Dzierżawę gruntu rolnego można wypowiedzieć z zachowaniem rocznego terminu wypowiedzenia na koniec roku dzierżawnego. To znacznie dłuższy okres niż przy zwykłym najmie, co ma chronić cykl produkcyjny w rolnictwie.

CechaNajemDzierżawa
UprawnienieUżywanie rzeczyUżywanie + pobieranie pożytków
Typowe przedmiotyMieszkanie, lokalGrunt rolny, przedsiębiorstwo, lokal handlowy
CzynszPieniężny lub rzeczowyPieniężny lub w ułamku pożytków (np. 20% plonów)
PoddzierżawaBez zgody: zakazBez zgody: zakaz, ale częściej potrzebna zgoda
Wypowiedzenie (umowa na czas nieokreślony)3 miesiące (najem lokalu)Rok naprzód na koniec roku dzierżawnego

Co musi zawierać umowa dzierżawy?

  • Strony: wydzierżawiający i dzierżawca — dane identyfikacyjne, NIP/PESEL
  • Dokładny opis przedmiotu dzierżawy: nieruchomość (numer działki, KW), ruchomość, przedsiębiorstwo
  • Cel dzierżawy — co dzierżawca będzie robił z przedmiotem
  • Czynsz dzierżawny: wysokość, terminy płatności, forma (pieniężna, udziałowa)
  • Czas trwania: oznaczony (konkretna data) lub nieoznaczony
  • Obowiązki dzierżawcy dotyczące utrzymania i napraw
  • Zasady poddzierżawy lub zakaz
  • Warunki zwrotu przedmiotu po zakończeniu dzierżawy

Czynsz dzierżawny — formy i zasady

Czynsz dzierżawny może być ustalony w pieniądzu, ale Kodeks cywilny dopuszcza też formę udziałową — np. określony procent zbiorów przy dzierżawie gruntów rolnych. W przypadku dzierżawy gruntów rolnych dzierżawca może żądać obniżenia czynszu, jeśli z powodu okoliczności niezależnych (np. susza, powódź) uzyska znacznie niższe plony niż przeciętne.

Dzierżawa gruntu rolnego — szczególne zasady

Dzierżawa gruntów rolnych powyżej 5 lat wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 695 § 1 KC). Ponadto dzierżawca gruntu rolnego ma ustawowe prawo pierwokupu — przy sprzedaży gruntu przez wydzierżawiającego dzierżawca może skorzystać z pierwszeństwa zakupu.

Wypowiedzenie umowy dzierżawy

Umowę dzierżawy zawartą na czas nieoznaczony można wypowiedzieć z zachowaniem terminów umownych lub ustawowych. Jeśli strony nie określiły terminu — dzierżawa gruntu rolnego lub przedsiębiorstwa może być wypowiedziana na rok naprzód, na koniec roku dzierżawnego (art. 704 KC). Przy rażącym naruszeniu obowiązków przez dzierżawcę wydzierżawiający może wypowiedzieć umowę bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Generator dokumentów

Wygeneruj gotową umowę w PDF w kilka minut.

Stwórz umowę dzierżawy
Zobacz wzór i szablon umowy

Najczęstsze pytania

Więcej z kategorii: Dzierżawa

Dzierżawa a najem – różnice, które musisz znać przed podpisaniem

6 min czytania

Wróć do wszystkich artykułów

Utwórz swój dokument z legalforms

Zacznij już teraz i otrzymaj profesjonalne umowy w kilka minut.

Stwórz umowę dzierżawyZobacz szablon Dzierżawa →
legalforms

Profesjonalne dokumenty prawne online.

Szablony

  • Praca
  • Biznes
  • Nieruchomości
  • Sprzedaż
  • Najem

Produkt

  • Kreator dokumentów
  • Blog

Prawne

  • Polityka prywatności
  • Regulamin
  • Polityka cookies
  • Kontakt

legalforms nie jest kancelarią prawną i nie świadczy usług prawnych ani nie zapewnia reprezentacji prawnej. Wszelkie informacje, szablony i usługi dostępne w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i samopomocowy i nie mogą zastępować profesjonalnej porady prawnej. Zalecamy skonsultowanie się z wykwalifikowanym prawnikiem w sprawach wymagających indywidualnej oceny prawnej. Korzystanie z serwisu podlega naszemu Regulaminowi.

© 2026 legalforms. Wszelkie prawa zastrzeżone.