Wyjątek studencki — na czym polega?
Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student, który nie ukończył 26. roku życia, jest zwolniony z obowiązku opłacania składek ZUS z tytułu umowy zlecenia. Nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu ani zdrowotnemu. To znaczące zmniejszenie kosztów — zarówno po stronie studenta, jak i zleceniodawcy.
Co to oznacza w praktyce?
Przy wynagrodzeniu brutto 3 000 zł student (do 26 lat) otrzyma na rękę ok. 2 280 zł (tylko zaliczka PIT). Niestatudent otrzymałby ok. 2 060–2 150 zł (po odjęciu ZUS i PIT). Różnica wynosi ~130–220 zł miesięcznie.
Warunki korzystania z wyjątku studenckiego
- Status ucznia lub studenta — aktywna nauka w szkole ponadpodstawowej lub uczelni wyższej
- Wiek poniżej 26 lat w dniu wykonywania zlecenia (nie: w dniu podpisania umowy)
- Złożone przez studenta oświadczenie o statusie ucznia/studenta
- Zleceniodawca musi przechowywać to oświadczenie w dokumentacji
Kiedy wyjątek studencki nie obowiązuje?
| Sytuacja | ZUS z umowy zlecenia? |
|---|---|
| Student do 26 lat, brak etatu | Brak ZUS |
| Student do 26 lat + umowa o pracę | ZUS od etatu, brak ZUS z zlecenia |
| Student ukończył 26 lat w trakcie umowy | ZUS obowiązkowy od dnia 26. urodzin |
| Absolwent po ukończeniu studiów | ZUS obowiązkowy od dnia utraty statusu |
| Doktorant (studia III stopnia) | Zależy — sprawdź status w uczelni |
Zwolnienie z podatku dla młodych do 26 lat (ulga dla młodych)
Osoby do 26. roku życia mogą korzystać z „ulgi dla młodych" — zwolnienia z podatku dochodowego przychodów z umów zlecenia do łącznej kwoty 85 528 zł w roku podatkowym. Powyżej tej kwoty przychody opodatkowane są na zasadach ogólnych. Aby zastosować ulgę, student składa zleceniodawcy oświadczenie (PIT-2 lub odrębne pismo).
Oświadczenie studenta — co powinno zawierać?
Student składa zleceniodawcy pisemne oświadczenie, że: (1) jest uczniem lub studentem, (2) nie ukończył 26 lat, (3) korzysta z ulgi dla młodych (jeśli chce zwolnienia z PIT). Zleceniodawca ma obowiązek zastosować te informacje do obliczenia należności i zachować oświadczenie przez 5 lat. Przeczytaj też: Umowa zlecenie a ZUS – kiedy trzeba płacić składki?
Ważne — zmiana statusu w trakcie roku
Jeśli student ukończy 26 lat lub straci status studenta w trakcie roku, musi niezwłocznie poinformować zleceniodawcę o zmianie. Od tego dnia zleceniodawca zaczyna odprowadzać składki ZUS i zaliczkę na PIT.