Umowa zlecenie a ZUS – kiedy trzeba płacić składki?

Zasada ogólna: umowa zlecenie jest oskładkowana

Z tytułu umowy zlecenia zleceniobiorca co do zasady podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu (społeczne) oraz zdrowotnemu. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne — zleceniobiorca może do niego przystąpić, ale nie musi. Składki finansowane są częściowo przez zleceniodawcę (pracodawcę), a częściowo potrącane ze świadczenia zleceniobiorcy.

Kto jest zwolniony z ZUS przy zleceniu?

Uczniowie szkół ponadpodstawowych i studenci do 26. roku życia — zwolnieni z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego
Zleceniobiorca, który jednocześnie pracuje na etacie z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu — z tytułu zlecenia płaci tylko ubezpieczenie zdrowotne (brak ubezpieczeń społecznych)
Emeryci i renciści — podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (brak wyjątku), ale mogą uniknąć chorobowego

Typ zleceniobiorcy	Ubezpieczenia społeczne	Zdrowotne	Chorobowe
Ogólny (zleceniobiorca)	Obowiązkowe	Obowiązkowe	Dobrowolne
Student / uczeń do 26 lat	Brak	Brak	Brak
Etatowiec z min. wynagrodzeniem	Brak z umowy zlecenia	Obowiązkowe	Brak
Emeryt / rencista	Obowiązkowe	Obowiązkowe	Dobrowolne

Zbieg tytułów ubezpieczenia — jak to działa?

Jeśli zleceniobiorca ma kilka umów zleceń, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne muszą być odprowadzane z każdej umowy, aż łączna podstawa wymiaru składek osiągnie minimalną płacę (w 2026 r. 4 666 zł brutto). Po przekroczeniu tego progu kolejne umowy dają tylko ubezpieczenie zdrowotne. Wyjątek: zleceniobiorca może zgłosić się dobrowolnie z wyższej podstawy.

Uwaga — odpowiedzialność zleceniodawcy

Zgłoszenie zleceniobiorcy do ZUS i odprowadzenie składek to obowiązek zleceniodawcy. Za zaniechanie grożą zaległości, odsetki i kary. Pamiętaj też, że niedopełnienie tego obowiązku skutkuje solidarną odpowiedzialnością ze zleceniobiorcą.

Stawki składek ZUS na umowie zlecenia w 2026 roku

Składka	Płaci zleceniodawca	Płaci zleceniobiorca
Emerytalna (19,52%)	9,76%	9,76%
Rentowa (8%)	6,5%	1,5%
Wypadkowa (ok. 1,67%)	1,67%	Brak
Chorobowa (2,45%)	Brak	2,45% (dobrowolna)
Zdrowotna (9%)	Brak	9% (brak możliwości odliczenia)

FAQ

Czy zleceniodawca musi zgłosić zleceniobiorcę do ZUS?

Tak, zleceniodawca jako płatnik składek ma obowiązek zgłoszenia zleceniobiorcy do ubezpieczeń w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia wykonywania zlecenia. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu ZUS ZUA (pełne ubezpieczenia) lub ZUS ZZA (tylko zdrowotne). Niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywną oraz koniecznością zapłaty zaległych składek wraz z odsetkami.

Czy student na umowie zleceniu płaci podatek dochodowy?

Tak — zwolnienie dotyczy tylko składek ZUS, nie podatku dochodowego. Student powinien złożyć zleceniodawcy oświadczenie o prawie do ulgi (PIT-2), by skorzystać z kwoty wolnej od podatku.

Co się dzieje z ZUS, gdy mam kilka umów zleceń u różnych zleceniodawców?

Każdy zleceniodawca jest odrębnym płatnikiem. Zleceniobiorca powinien poinformować kolejnych zleceniodawców, że ma już inny tytuł ubezpieczenia — wtedy kolejna umowa może generować tylko zdrowotne.

Czy mogę zrezygnować z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Tak, wystarczy złożyć wniosek do ZUS. Ubezpieczenie ustaje od dnia wskazanego we wniosku. Pamiętaj, że rezygnacja pozbawia Cię prawa do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego z tytułu zlecenia.