Sposoby rozwiązania umowy o pracę
Kodeks pracy przewiduje cztery podstawowe sposoby zakończenia stosunku pracy: (1) na mocy porozumienia stron, (2) przez wypowiedzenie, (3) przez rozwiązanie bez wypowiedzenia (dyscyplinarnie lub z powodu długotrwałej choroby), (4) z upływem czasu, na który była zawarta. Każdy ze sposobów rządzi się innymi zasadami i wymaga odpowiedniej formy pisemnej.
Okresy wypowiedzenia w 2026 roku
| Staż u pracodawcy | Okres wypowiedzenia | Dotyczy |
|---|---|---|
| Poniżej 6 miesięcy | 2 tygodnie | Umowa na czas określony i nieokreślony |
| Od 6 miesięcy do 3 lat | 1 miesiąc | Umowa na czas określony i nieokreślony |
| Powyżej 3 lat | 3 miesiące | Umowa na czas określony i nieokreślony |
| Umowa na okres próbny (do 2 tyg.) | 3 dni robocze | Tylko umowa próbna |
| Umowa na okres próbny (2 tyg.–3 m-ce) | 1 tydzień | Tylko umowa próbna |
| Umowa na okres próbny (3 m-ce) | 2 tygodnie | Tylko umowa próbna |
Wypowiedzenie przez pracodawcę — wymagana przyczyna
Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi podać konkretną, prawdziwą i uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Brak wskazania przyczyny lub jej ogólnikowość (np. „utrata zaufania" bez konkretu) stanowi wadę wypowiedzenia i może prowadzić do wygrania przez pracownika w sądzie pracy. Przy umowie na czas określony przyczyna nie jest wymagana.
- Przyczyny leżące po stronie pracownika: niewykonywanie obowiązków, naruszenie regulaminu, nieusprawiedliwiona nieobecność
- Przyczyny niedotyczące pracownika: likwidacja stanowiska, restrukturyzacja, redukcja zatrudnienia
- Niezdolność do pracy po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (art. 53 KP)
Rozwiązanie dyscyplinarne (art. 52 KP) — kiedy?
Rozwiązanie bez wypowiedzenia
Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika tylko w przypadku: (1) ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, (2) popełnienia przestępstwa oczywistego lub stwierdzonego prawomocnym wyrokiem, (3) utraty uprawnień niezbędnych do pracy. Ma na to 1 miesiąc od dnia uzyskania wiadomości o przyczynie.
Odprawa pracownicza — kiedy się należy?
Odprawa z tytułu zwolnienia przysługuje pracownikom zwalnianych z przyczyn niedotyczących pracownika (likwidacja stanowiska, redukcja zatrudnienia) w firmach zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Wysokość odprawy to: 1 miesiąc wynagrodzenia (staż < 2 lat), 2 miesiące (2–8 lat), 3 miesiące (> 8 lat). Maksymalna odprawa to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia.
Porozumienie stron — najszybszy i najłatwiejszy sposób
Rozwiązanie za porozumieniem stron jest możliwe w każdym czasie, bez zachowania okresu wypowiedzenia, i bez konieczności podawania przyczyny. Jest to najczęściej stosowany sposób, gdy obie strony zgadzają się na zakończenie współpracy. Wymaga pisemnego porozumienia podpisanego przez obie strony. Przeczytaj też: Umowa o pracę – darmowy wzór + generator
Co musi zawierać wypowiedzenie umowy o pracę?
Data i miejsce, dane pracodawcy/pracownika, wskazanie rodzaju umowy i daty zawarcia, oświadczenie o wypowiedzeniu z podaniem okresu wypowiedzenia, przyczyna (obowiązkowa przy umowie na czas nieokreślony), pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy (w ciągu 21 dni), podpis.