Czym jest umowa na czas określony i kiedy ją stosować?
Umowa o pracę na czas określony to kontrakt ze wskazaną z góry datą końcową lub określonym zdarzeniem (np. powrotem pracownicy z urlopu macierzyńskiego). Pracodawcy chętnie stosują ją przy projektach o określonym horyzoncie, pracy sezonowej, zastępstwach nieobecnych pracowników lub testowaniu nowego stanowiska przed zatrudnieniem stałym.
Limity umów terminowych – zasada 3/33
Zasada 3/33 (art. 25¹ KP)
Pracodawca może zawrzeć z tym samym pracownikiem maksymalnie 3 umowy na czas określony. Łączny czas trwania tych umów nie może przekroczyć 33 miesięcy. Przekroczenie któregokolwiek z limitów powoduje, że kolejna lub bieżąca umowa staje się z mocy prawa umową na czas nieokreślony.
Wyjątki od limitu 3/33
- Zastępstwo pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności (np. choroba, urlop)
- Praca sezonowa lub cykliczna o charakterze dorywczym
- Praca na czas kadencji (np. dyrektor zarządzający, członek zarządu)
- Gdy obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy uzasadniają zawarcie umowy terminowej (należy je wskazać w treści umowy!)
Jeśli stosujesz wyjątek, musisz wpisać podstawę w umowie lub poinformować Państwową Inspekcję Pracy w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia umowy.
Wypowiedzenie umowy na czas określony
Umowę terminową można wypowiedzieć. Okresy wypowiedzenia zależą od łącznego stażu u danego pracodawcy i są takie same jak przy umowie bezterminowej: 2 tygodnie (poniżej 6 miesięcy stażu), 1 miesiąc (6 miesięcy – 3 lata), 3 miesiące (powyżej 3 lat). Zwolnienie pracownika bez wypowiedzenia jest dopuszczalne tylko w przypadkach z art. 52 KP (ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych).
Kiedy umowa terminowa automatycznie zamienia się w bezterminową?
- 1Zawarcie 4. umowy na czas określony z tym samym pracownikiem
- 2Łączny czas trzech umów przekroczył 33 miesiące
- 3Pracodawca wypowiedział wcześniejszą umowę terminową niezgodnie z prawem i sąd przywrócił pracownika
Czego nie wolno robić przy umowie terminowej
- Zawierać „przerwy" między umowami krótszej niż miesiąc, by uniknąć liczenia okresu — sądy kwestionują tę praktykę
- Stosować umowy terminowej zamiast próbnej do weryfikacji pracownika (do tego służy umowa próbna)
- Nie wskazywać końcowej daty lub zdarzenia w umowie
- Wpisywać umowy terminowe bez obiektywnego uzasadnienia dłuższe niż 3 lata
Limity umów na czas określony (33/3)
Zasada 33/3 to najważniejsze ograniczenie w polskim prawie pracy chroniące przed nadużywaniem umów terminowych. Łączny czas zatrudnienia na podstawie umów na czas określony między tymi samymi stronami nie może przekraczać 33 miesięcy, a liczba tych umów nie może być większa niż trzy. Czwarta umowa lub przekroczenie limitu czasowego automatycznie przekształca stosunek pracy w umowę na czas nieokreślony.
Wyjątki od limitów zatrudnienia
Limity 33/3 nie obowiązują w kilku szczególnych przypadkach: przy umowach na zastępstwo, przy pracach o charakterze dorywczym lub sezonowym, oraz przy pracy wykonywanej przez okres kadencji. Pracodawca może też przekroczyć limity, jeśli wykaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, ale musi o tym poinformować właściwego inspektora pracy. Przeczytaj też: Umowa o pracę – wzór 2026 i omówienie każdego paragrafu
- Limit 33 miesięcy łącznego zatrudnienia
- Limit maksymalnie 3 umów terminowych
- Okres wypowiedzenia zależny od stażu pracy (2 tyg, 1 m-c lub 3 m-ce)
- Możliwość wypowiedzenia umowy bez podania przyczyny (inaczej niż przy nieokreślonym)
Wypowiedzenie umowy na czas określony
Okres wypowiedzenia umowy na czas określony jest taki sam jak przy umowie na czas nieokreślony i zależy od ogólnego stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie (staż < 6 m-cy), 1 miesiąc (staż min. 6 m-cy) lub 3 miesiące (staż min. 3 lata). Ważną różnicą jest to, że przy wypowiadaniu umowy terminowej pracodawca nie ma obowiązku wskazywania przyczyny wypowiedzenia ani konsultacji ze związkami zawodowymi.
Ochrona kobiet w ciąży
Jeśli umowa na czas określony (zawarta na min. miesiąc) miałaby ulec rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega ona z mocy prawa przedłużeniu do dnia porodu. Pracownica zyskuje wtedy prawo do zasiłku macierzyńskiego.